Dùng tế bào gốc chữa viêm khớp thế nào?

Có thể quan tâm

Vì tế bào gốc có thể phát triển thành nhiều tế bào khác nhau nên trên lý thuyết, dùng tế bào gốc để chữa viêm khớp, nhất là giúp tái tạo lớp sụn bị tổn thương, là một ý tưởng hay.


Tuy nhiên, tế bào sụn (chondrocyte) phát triển phức tạp hơn chúng ta nghĩ. Các tế bào sụn chỉ chiếm khoảng 5% phần sụn khớp, phần còn lại của sụn khớp gồm collagen, chất kết nối, nước, và chất nhờn. Tế bào sụn sống dựa vào thẩm thấu dinh dưỡng, không có dây thần kinh hay mạch máu hỗ trợ, và tế bào sụn thường ở đơn độc một mình.

Tế bào sụn phát triển từ tế bào gốc trưởng thành, loại thông dụng nhất là tế bào gốc trung mô (MSC). Chính vì vậy, chích tế bào gốc trung mô (thay vì các loại tế bào gốc khác) được xem như một giải pháp tối ưu. Một điểm khác nữa là tế bào gốc trung mô có khả năng biệt hoá (biến thành các tế bào khác) hạn chế, thường chỉ thành tế bào xương, sụn, và mô mỡ.
Những điểm đặc thù của tế bào sụn khiến cho việc tiêm tế bào gốc MSC thẳng vào khớp kích thích tái tạo tế bào sụn không hề đơn giản.
Nhiều câu hỏi đặt ra như làm sao chúng ta biết chắc tế bào gốc MSC khi chích vào sẽ ngưng quá trình biệt hoá ở tế bào sụn hay tế bào gốc MSC tiếp tục phát triển thành các tế bào khác như xương hay mỡ. Nếu vậy, việc chữa viêm khớp sẽ không có tác dụng khi chúng ta không thể tái tạo tế bào sun. Chúng ta có thể làm khớp đau hơn do sản sinh ra thêm tế bao xương hay tế bào mỡ.
Hiện nay, hàng trăm nghiên cứu dùng MSC chích vào khớp cho ra những kết quả có trái ngược nhau. Nghiên cứu từ Mayo Clinic cách đây vài năm cho kết quả khả quan. Hai năm sau, các nghiên cứu độc lập lại không cho thấy sự khác biệt giữa tiêm tế bào gốc MSC và không tiêm trong chữa trị viêm khớp. Hội Đồng Sức Khoẻ và Khoa học Hoa Kỳ (ACSH) thẳng thừng bác bỏ các nghiên cứu về tế bào gốc MSC trong trị liệu viêm khớp gối, cho rằng phương pháp này tốn tiền.
Các phân tích tổng hợp (Meta-analysis) gần đây (2019) cho thấy MSC có kết quả rất ít trong việc cải thiện viêm khớp. Một nghiên cứu tổng hợp năm 2018 (35 nghiên cứu trên 2385 bệnh nhân) cho thấy tế bào gốc MSC cải thiện đau khớp nhưng không cải thiện nhiều dung lượng sụn. Quan trọng hơn, rất nhiều nghiên cứu về tế bào gốc bị ảnh hưởng từ các nhà tài trợ. Tuy nhiên, các nghiên cứu về tế bào gốc chữa viêm khớp ngày càng nhiều. Gần đây nhất, một nghiên cứu đối chứng giai đoạn 3 trên 480 người tại BV ĐH Emory dùng MSC để chữa OA, kết quả sẽ được công bố năm 2021.

Đăng nhận xét

0 Nhận xét